Zazwyczaj
pojawiają się pomiędzy 17. a 25. rokiem życia, a czasem tworzą się tylko ich
zawiązki. Jednak, gdy już wyrosną, zwykle wraz z nimi pojawiają się kłopoty,
aczkolwiek to też nie jest takie pewne.
Ósemki,
nazywane potocznie zębami mądrości, bo o nich mowa, nie mają z nią nic
wspólnego, choć takie ich określenia można znaleźć już w starożytnych tekstach
związanych z nauką o budowie i fizjologii człowieka. Sama „mądrość” ósemek wynika
z prostego faktu, że wyrastają one najpóźniej ze wszystkich zębów. Przez wielu dens sapientiae są uważane za
relikt ewolucji i de facto nie są niezbędne do prawidłowego rozdrabniania i
przeżuwania pokarmu. Dla człowieka pierwotnego miały one dość duże znaczenie z
uwagi na konieczność żucia i gryzienia surowych pokarmów. Dziś większość
pożywienia stanowią wielokrotnie przetworzone produkty, przez co ósemki
przestały być niezbędne. Pomimo swojej marginalnej funkcji potrafią jednak być
sprawcą wielu dolegliwości.
Bolesny start… i problemy
higieniczne
Szczęki
współczesnych ludzi są o wiele mniejsze niż u naszych przodków, co jest
wynikiem ewolucji i zmiany nawyków żywieniowych. – U niektórych osób wyrzynanie ósemek przebiega w sposób normalny i nie
powoduje żadnych dolegliwości. Funkcjonują one prawidłowo w łuku, tak jak
reszta uzębienia. Jednak nie zawsze tak jest – mówi Romana
Markiewicz-Piotrowska, z Kliniki Stomatologicznej Piotrowscy i Bejnarowicz. Czasem, ze względu na niedostateczną ilość
miejsca w szczęce, naciskają one na inne zęby, prowadząc do ich przesunięć,
stłoczenia i w konsekwencji do problemów z prawidłowym zgryzem. Zęby mądrości
bardzo często również nie wyrzynają się do końca, tkwią w kości lub wychodzą
połowicznie. Nieprawidłowości przy wzroście ósemek jest naprawdę wiele. Mogą
one powodować liczne dolegliwości. Wśród nich silne bóle promieniujące w kierunku
ucha lub oka, a nawet bóle głowy. Stany zapalne w okolicy tych trzonowców
powstają w szczególności przy zatrzymaniu zęba, przez co dziąsło przykrywa jego
koronę tworząc kieszonkę, w której gromadzą się resztki pokarmu. Zjawisko ta
może eskalować, prowadząc do powiększenia węzłów chłonnych i oddziaływać
negatywnie na funkcjonowanie całego organizmu.
Ósemki sprawiają
trudności nie tylko przy wyrzynaniu i wzroście. Jako że znajdują się one na
końcu szczęki, dostęp do nich jest bardzo utrudniony. - Utrzymanie ich w dobrym stanie higienicznym jest prawdziwym wyzwaniem.
Nawet jeśli są prawidłowo ustawione w łuku i mają dostatecznie dużo miejsca, ze
względu na swoją lokalizację są w szczególności narażone na próchnicę – stwierdza
dentystka.
Pod względem
liczby dolegliwości, które mogą powodować ósemki, są one absolutnie na
pierwszym miejscu spośród wszystkich zębów. Dlatego należy je po prostu usunąć,
gdy sprawiają problem.
Trudno,
ale bezboleśnie
Zanim jednak przystąpimy
do zabiegu konieczne jest wykonanie zdjęcia RTG oraz właściwa diagnostyka. Ząb mądrości najczęściej usuwamy wtedy, gdy jest nieprawidłowo ustawiony w łuku lub stwarza
stany zapalne jamie ustnej – zaznacza Markiewicz-Piotrowska. Pacjent jest poddawany miejscowemu
głębokiemu znieczuleniu, żeby operacja była całkowicie bezbolesna. Przebieg
zabiegu zależy głównie od tego, czy usuwamy w całości wyrżnięty ząb czy zatrzymany.
W tej drugiej sytuacji zabieg jest o wiele bardziej skomplikowany. Należy on do
najtrudniejszych z uwagi na lokalizację zęba i małą przestrzeń do operowania
narzędziami. Gdy już szczęśliwie uda się usunąć ósemkę, pacjentowi zaleca się
odpoczynek oraz ścisłe stosowanie się do zaleceń pooperacyjnych w celu
poprawnego gojenia zębodołu. – Jeżeli pacjent pali papierosy, powinien
powstrzymać się od tego przynajmniej przez 12 godzin po zabiegu. Dobrze jest spożywać
lekkie pokarmy, tak żeby nie drażnić miejsca po operacji. W przypadku
wystąpienia bólu należy zażywać środki przeciwbólowe, a opuchliznę łagodzić
specjalnie przygotowywanymi okładami – tłumaczy lekarz dentysta. Przyjmuje
się, że większość dolegliwości po usunięciu zęba mądrości powinna ustąpić w
terminie od 3 do 5 dni od momentu przeprowadzenia operacji.
Jak widać ósemki
nie są konieczne do prawidłowego funkcjonowania i rozdrabniania pokarmu, więc
gdy tylko pojawią się kłopoty z nimi związane należy udać się do dentysty i
umówić się na zabieg usunięcia. Jeżeli jednak nasze ósemki są zdrowe i nie
sprawiają kłopotów, oczywiście należy zostawić je w spokoju i nie szukać
problemu tam gdzie go niema.
Więcej o zdrowym i pięknym uśmiechu na
piotrowscybejnarowicz.pl
Lekarz
dentysta Romana Markiewicz – Piotrowska z Kliniki
Piotrowscy & Bejnarowicz Stomatologia Mikroskopowa. Absolwentka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, odbyła staż w
Akademickim Centrum Stomatologii i Medycyny Specjalistycznej. Doświadczenie
zdobywała między innymi we Włoszech oraz w Stanach Zjednoczonych. Przez lata
pracy zdobyła szeroką wiedzę w dziedzinie protetyki, implantoprotetyki,
endodoncji oraz stomatologii zachowawczej, ucząc się od najlepszych dentystów
na świecie. Ukończyła również podyplomowe studia z dziedziny coachingu zdrowia.