Czy zęby
lubią zimę? To pytanie może wydawać się dziwne, ale ma sens. Zima to pora roku,
która niesie ze sobą wiele wyzwań dla naszego zdrowia, w tym także dla naszych
zębów. Niskie temperatury, suche powietrze, częste przeziębienia i infekcje
mogą wpływać negatywnie na stan naszej jamy ustnej i powodować różne problemy
stomatologiczne. Jakie mogą być to problemy i jak przygotować się na zimne dni,
aby im zapobiec? Sprawdzamy!
Wrażliwość
zębów na zimno
Jednym z najczęstszych problemów, który pojawia się
zimą, jest wrażliwość zębów na zimno. Odczuwamy ją jako ostry ból lub
dyskomfort podczas wdychania zimnego powietrza, picia lub jedzenia zimnych napojów
i potraw. Wrażliwość zębów na zimno może być spowodowana przez kilka
czynników. Jednym z nich są odsłonięte szyjki zębowe, czyli części korzenia
zęba, która nie jest pokryta szkliwem. Szyjki zębowe mogą być odsłonięte przez
nadmierne szczotkowanie, cofanie się dziąseł w wyniku chorób przyzębia lub
starzenia się. Kolejnym powodem wrażliwości jest uszkodzenie szkliwa, czyli
najtwardszej warstwy zęba, która chroni go przed czynnikami zewnętrznymi.
Szkliwo może być uszkodzone przez próchnicę, erozję kwasową spowodowaną na
przykład przez spożywanie kwaśnych produktów lub wymioty, ścieranie mechaniczne
spowodowane przez zgrzytanie lub zaciskanie zębów lub pęknięcia i złamania.
– mówi dr. Romana Markiewicz-Piotrowska, z Kliniki Stomatologicznej
Piotrowscy i Bejnarowicz.
Wrażliwość
zębów na zimno występuje również w przypadku zapalenie miazgi, czyli tkanki
znajdującej się wewnątrz zęba, która zawiera nerwy i naczynia krwionośne.
Zapalenie miazgi może być wywołane przez głęboką próchnicę, uraz lub infekcję
bakteryjną.
Istnieje
szereg rozwiązań, które pomagają zapobiegać wrażliwości zębów na zimno. Przede
wszystkim warto zastosować specjalną pastę przeznaczoną dla osób z wrażliwymi
zębami. Takie pasty zawierają substancje zmniejszające przewodnictwo nerwowe lub
tworzące barierę ochronną na powierzchni szkliwa. Ważne jest, aby unikać nagłych
zmian temperatury w jamie ustnej, np. nie pić gorącej herbaty zaraz po wyjściu
na mróz, oraz ograniczyć spożywanie kwaśnych produktów, takich jak cytrusy,
napoje gazowane czy wino, które osłabiają szkliwo i sprzyjają erozji kwasowej. Istotna
jest również codzienna higiena jamy ustnej, która powinna być staranna ale
delikatna. Zęby należy szczotkować delikatnie i dokładnie, używając miękkiej
szczoteczki i niewielkiej ilości pasty. Nie należy szczotkować zbyt mocno ani
za długo, ponieważ może to prowadzić do uszkodzenia szkliwa i odsłonięcia
szyjek zębowych. Warto również regularnie odwiedzać dentystę i leczyć próchnicę
oraz inne choroby jamy ustnej. W przypadku zapalenia miazgi konieczne może być
wykonanie leczenia kanałowego lub usunięcia zęba.
Pęknięcia
i złamania zębów
Nie
da się ukryć, że zimą jesteśmy bardziej narażeni na upadki i urazy. To samo
tyczy się zębów, które w zimowe miesiące
także wymagają specjalnej troski, gdyż zimą wzrasta ryzyko pęknięcia lub
złamania zęba. Powody mogą być różne, jednym z najczęstszych jest uderzenie lub
upadek, np. podczas jazdy na nartach, łyżwach lub sankach. mogą spowodować
uszkodzenie zęba lub nawet jego wyrwanie. Sprzyjające uszkodzeniom są także nagłe
zmiany temperatury w jamie ustnej, np. gdy gryziemy lód, cukierki lub gorący karmel.
Gwałtowne skoki temperatury mogą spowodować pęknięcie szkliwa lub nawet korzenia
zęba. Wspomniane wcześniej zgrzytanie lub zaciskanie zębów, zwane także
bruksizmem, które często nasila się pod wpływem stresu lub napięcia mięśniowego,
może również doprowadzić do osłabienia zębów, a w rezultacie pęknięć lub
złamań.
Czy
można zapobiec pęknięciom i złamaniom zębów? Można, a działania profilaktyczne
są w tym przypadku bardzo skuteczne. Podczas uprawiania sportów zimowych lub
innych aktywności, które mogą wiązać się z ryzykiem urazu jamy ustnej warto używać
ochraniaczy na zęby. Unikać gryzienia twardych produktów spożywczych i
podgryzania twardych przedmiotów, takich jak lód, cukierki, orzechy czy
długopisy. W żadnym wypadku nie otwierać za pomocą zębów żadnych opakowań, czy też
butelek, do tych czynności należy użyć dedykowanego sprzętu. Jeśli cierpimy na ścieranie
zębów wynikające z bruksizmu, po prostu trzeba to wyleczyć. Można to zrobić
poprzez stosowanie relaksacyjnych technik oddechowych, masażu mięśni twarzy i
szyi, noszenia specjalnych szyn nocnych lub leczenia farmakologicznego. Przydatne
będą również regularne wizyty u dentysty oraz badanie radiologiczne zębów,
które może wykryć niewidoczne pęknięcia lub złamania.
Suchość
w jamie ustnej
Zima
sprzyja występowaniu nadmiernej suchości w jamie ustnej. Jest to stan, w którym
ilość śliny jest niewystarczająca do utrzymania prawidłowego nawilżenia i
oczyszczania jamy ustnej. Ślina jest niezbędna dla utrzymania prawidłowej
higieny jamy ustnej, ponieważ ma działanie oczyszczające, nawilżające i
antybakteryjne. Jeśli śliny jest za mało, nazywamy to suchością ust lub
kserostomią. Suchość w jamie ustnej może być uciążliwa i nieprzyjemna, a
czynnikami które najczęściej ją powodują są między innymi: niska wilgotność
powietrza wynikająca z działania ogrzewania lub klimatyzacji, która wysusza
błony śluzowe jamy ustnej i nosa; Odwodnienie organizmu, które może być spowodowane
przez niedostateczne spożywanie płynów, gorączkę, wymioty lub biegunkę. Nadmierną
suchość w ustach mogą spowodować również niektóre leki, takie jak leki
przeciwhistaminowe, przeciwdepresyjne, na nadciśnienie czy moczopędne, które jako
skutek uboczny mogą zmniejszać wydzielanie śliny. Niektóre choroby, takie jak
cukrzyca czy choroba Sjögrena także mogą zaburzać funkcjonowanie gruczołów
ślinowych.
Suchość
ust może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, takich jak próchnica,
zapalenie dziąseł i nieświeży oddech. Aby temu zapobiec, warto pić dużo wody i
innych bezalkoholowych napojów o niskiej zawartości cukru i kofeiny, żuć gumę
bez cukru lub ssac cukierki bez cukru, które stymulują wydzielanie śliny i zapobiegają
powstawaniu nieprzyjemnego zapachu z ust. Można również stosować nawilżające
preparaty do jamy ustnej, takie jak żele, spraye czy płyny do płukania.
Kategorycznie
zminimalizować lub całkowicie odrzucić palenie tytoniu i picie alkoholu, które
dodatkowo wysuszają jamę ustną i podrażniają błony śluzowe.
Infekcje
i imprezy
Zima to także czas częstych infekcji górnych dróg
oddechowych, takich jak przeziębienie czy grypa. Te choroby mogą wpływać na
stan naszych zębów i dziąseł na kilka sposobów. Po pierwsze, podczas choroby
często oddychamy przez usta, co sprzyja wysychaniu śluzówki i suchości ust. Po
drugie, podczas choroby często sięgamy po leki przeciwbólowe lub
przeciwzapalne, które mogą podrażniać błonę śluzową jamy ustnej lub zaburzać
krzepliwość krwi. Po trzecie, podczas choroby często mamy obniżoną odporność
organizmu i zmniejszoną zdolność do walki z bakteriami i wirusami. Aby temu
zapobiec, warto dbać o higienę jamy ustnej podczas choroby, unikać leków
drażniących błonę śluzową i wspomagać odporność organizmu. – zaleca
dr. Romana Markiewicz-Piotrowska, z Kliniki Stomatologicznej Piotrowscy i
Bejnarowicz.
Ostatnim
czynnikiem mogącym wpływać negatywnie na nasze zęby są. Zimowe święta i okazje
do celebrowania ze znajomymi i rodziną. Wtedy często zwiększamy spożycie
słodyczy, alkoholu i innych produktów, które mogą szkodzić naszym zębom.
Słodycze i alkohol zawierają dużo cukru, który jest pożywką dla bakterii
próchnicowych. Alkohol dodatkowo obniża pH w jamie ustnej, co sprzyja
demineralizacji szkliwa. Inne produkty, takie jak orzechy, chipsy czy popcorn,
mogą powodować pęknięcia lub złamania zębów. Aby temu zapobiec, warto
ograniczać spożycie tych produktów, myć zęby po każdym posiłku lub przekąsce i
unikać gryzienia twardych przedmiotów.
Wiemy
już dlaczego zęby nie lubią zimy, wiemy też, że przy odrobinie troski i dozie
ostrożności mogą ją polubić. Wystarczy zadbać
o zdrowie naszych zębów w zimowe dni, stosować odpowiednie środki ochronne i
regularnie odwiedzać dentystę, a zimowy czas stanie się przyjemnością.
Więcej
o zdrowym i pięknym uśmiechu na www.piotrowscybejnarowicz.pl